الميرزا القمي
60
جامع الشتات ( فارسي )
جواب : اين عبارت در مسالك هم مذكور است وآنچه الحال به خاطر حقير مىرسد در فرض ، اين است كه مثلا بايع متاع خود را مىفروشد به چهار تومان فلوسى ، كه هشت عدد اشرفى نو بگيرد در عوض ، به اعتقاد اينكه هشت عدد اشرفى مساوى چهار تومان فلوس ، است وبعد از آن معلوم مىشود كه متاع پنج تومان فلوس مىارزيده ، وهشت عدد اشرفى هم مساوى چهار تومان وهشت هزار دينار 1 بوده ، پس بايع مىتواند ادعاى غبن بكند در مطالبهء غبن دو هزار دينار نقصان . ومشترى مىتواند كه ادعاى غبن بكند كه من هشت عدد اشرفى را به اعتقاد اينكه چهار تومان است ، در عوض چهار تومان فلوس ، دادم . الحال كه معلوم شد بيشتر است ، اشرفىها را مىخواهم ، در معامله اشرفى مغبونم گو در أصل معامله مغبون نباشم . وثمره اين در وقتي ظاهر مىشود كه در اين وقت از براي اشرفى خصوصيتى از براي أو باشد كه پول ديگر ، آن خاصيت ندارد . پس مانعى ندارد كه در أصل معامله دعوى غبن نتواند كرد ، ودر خصوص اشرفى تواند كرد . 49 - سئوال : هر گاه زيد ، حيواني را در معرض بيع در آورد ، با ظن به عدم حمل ، بدون قيد وشرطي ، وعمرو هم ابتياع نمايد با ظن به عدم حمل ، بدون شرطي ، بعد از آن حيوان بزايد . آيا اين ولد مال كيست ؟ جواب : اشهر واظهر در صورت مزبوره اين است كه حمل مال بايع باشد . وأحوط مصالحه است والله العالم . 50 - سئوال : آيا ربا حرام است در ما بين پدر ومادر وفرزند ، ومولى ومملوك . وزوج وزوجه ، وكافر ومسلم ، وشيعه وسنى ، يا نه ؟ - ؟ . جواب : ربا در ما بين أهل اسلام حرام است وفرقى ما بين شيعه وسنى نيست . و
--> 1 : تومان واژه تركى معادل ونيز به معناى ده هزار ، است در آن زمان هر تومان ده هزار دينار ( دينار إيراني ) بود اصطلاح " دو هزارى - سه هزارى - دوزارى ، سه زارى " از آن زمان مانده است